Godly Play a duchowość dziecka – najważniejsze zalety metody

Jakie zalety ma metoda Godly Play?

Czy warto podjąć wysiłek poznania i wprowadzenia Godly Play w życie mojej parafii, zboru, wspólnoty czy w miejscu, w którym jestem z dziećmi i im służę? Być może zastanawiasz się czy i jakie są korzyści z metody Godly Play? Jest ich całkiem sporo. Oto najważniejsze z nich!

Angażuje całe dziecko. Godly Play nie opiera się na mechanicznym zapamiętywaniu czy przekazywaniu gotowej wiedzy. Jest metodą odkrywania, która angażuje „ręce, serce, umysł, zmysły i intuicję”, dzięki czemu treści mogą zostać głębiej przyswojone.
Łączy język i zabawę. Godly Play wykorzystuje dwa podstawowe dla małych dzieci sposoby poznawania: język jako system werbalny oraz zabawę jako sposób niewerbalny. Pomagają w tym konkretne, sensoryczne materiały używane w bezpiecznym i stymulującym otoczeniu.
Pozwala dziecku samodzielnie odkrywać znaczenie. Po wysłuchaniu opowieści dziecko nie wykonuje identycznego dla każdego, z góry zaplanowanego zadania. Może odpowiedzieć na opowieść w sposób twórczy, wyrażając to, co samo pomyślało i poczuło i w ten sposób „wchodząc” w historię, zastanowić się nad nią oraz odnieść ją do własnego życia.
Rozwija samodzielność i odpowiedzialność. Przestrzeń Godly Play daje dzieciom rzeczywiste możliwości wyboru materiałów oraz sposobu pracy, ale jednocześnie zapewnia konstruktywne granice. Dziecko uczy się dokonywać wyborów i ponosić za nie odpowiedzialność.
Buduje poczucie akceptacji i przynależności. Przestrzeń i sposób organizacji zajęć komunikują dziecku: „to miejsce jest dla ciebie, należysz tutaj”. Dzieci doświadczają wspólnoty, w której są przyjmowane takimi, jakie są, gdzie nie muszą szukać aprobaty dorosłego.
Uczy szacunku, troski i cierpliwości. Dziecko uczy się szanować zarówno ludzi, jak i rzeczy, z którymi pracuje, obchodzić się z nimi uważnie oraz cierpliwie.
Rozwija życzliwość i wzajemność. Rytuały Godly Play, organizacja przestrzeni i sposób funkcjonowania wspólnoty uczyć dzieci życia razem opartego na życzliwości, wzajemności i odpowiedzialności za innych.
Uczy ciszy, skupienia i uważności. Godly Play pokazuje dzieciom i dorosłym, że spokojna, świadoma i uważna praca może być równie satysfakcjonująca jak aktywność pełna hałasu i pośpiechu. Jest to ważny, wręcz kontrkulturowy wymiar tej metody.
Daje dziecku czas bez presji i pośpiechu. Godly Play wprowadza dzieci w kairos – czas który niesie znaczenie, jest spokojny i uporządkowany. Dziecko doświadcza przestrzeni, w której nie jest nieustannie ponaglane i nie musi wszystkiego kończyć w określonym momencie.
Rozwija umiejętność głębokiego słuchania i zadumy oraz refleksji. Ponieważ zdolność głębokiego słuchania z zadziwieniem zanika we współczesnej kulturze, Godly Play świadomie ją odbudowuje poprzez opowieść, ciszę oraz wspólne zastanawianie się.
Traktuje odpowiedzi dziecka z szacunkiem. Podczas wspólnej refleksji po opowieści, prowadzący nie dzieli wypowiedzi dzieci na „dobre” i „złe”, lecz słucha i przyjmuje je wszystkie. Dzięki temu dziecko może szukać własnej drogi rozumienia opowieści zamiast odgadywać odpowiedź oczekiwaną przez osobę dorosłą.
Pomaga dziecku odnosić historie biblijne do własnego życia. Pytania wspierające moment wspólnej zadumy i refleksji nad opowieścią prowadzą między innymi do zastanowienia się przez dziecko nad związkiem opowieści z własnymi doświadczeniami.
Pomaga mierzyć się z trudnymi doświadczeniami i pytaniami egzystencjalnymi. Berryman opisuje Godly Play jako sposób uczenia się chrześcijańskiego języka, który pomaga radzić sobie z takimi doświadczeniami jak śmierć, samotność, wolność czy potrzeba odnalezienia sensu życia.
Wprowadza w Biblię poprzez doświadczenie, a nie tylko wiedzę. Godly Play jest niejako formą praktyki zbliżonej do lectio divina: dzieci słuchają świętych opowieści, zastanawiają się nad nimi i odpowiadają poprzez działania artystyczne oraz ruch. Chodzi o to, aby dzieci nie tylko „wiedziały o Bogu i Biblii”, ale mogły je poznawać w sposób osobisty i doświadczeniowy.
Pomaga rozwijać chrześcijańską tożsamość. Święte Opowieści dostarczają dziecku materiału do budowania dojrzałej chrześcijańskiej tożsamości i zapraszają je do odkrywania siebie jako części Ludu Bożego.
Rozwija kreatywność. Szczególną rolę pełnią Przypowieści, które pobudzają twórcze myślenie, podważają oczywiste sposoby patrzenia na rzeczywistość i zapraszają do „życia pytaniem”, zamiast zadowalania się gotową odpowiedzią.
Wprowadza dziecko w liturgię. Dziecko poznaje język, symbole i działania liturgiczne nie tylko poprzez rozmowę o nich, lecz poprzez doświadczenie. Dzięki temu może później pełniej uczestniczyć w liturgii swojej wspólnoty.
Kształtuje rytm działania i refleksji. Godly Play uczy naprzemienności aktywności i zatrzymania, zaangażowania i modlitwy. Taki rytm stanowi pomoc w kształtowaniu duchowego sposobu życia.
Rozwija wrażliwość na świętość codzienności. Godly Play pomaga ponownie dostrzegać sakramentalny wymiar zwyczajnych rzeczy – chleba, wina, świec, oleju, drewna czy gliny – oraz uczy dostrzegania świętości w całym stworzeniu.
Jest korzystne także dla dorosłych. Godly Play zakłada wzajemność relacji: dorosły towarzyszy dziecku, ale sam również pozostaje osobą poszukującą i rozwijającą się duchowo. Mamy tutaj do czynienia z „wzajemnym błogosławieństwem” dzieci i dorosłych.
Odciąża prowadzących zajęcia od ciągłego wymyślania nowych aktywności. Stała organizacja przestrzeni i powtarzalny rytm spotkania sprawiają, że dorosły nie musi co tydzień tworzyć nowego zestawu zajęć i materiałów. Może zamiast tego głębiej przygotować samą opowieść i być bardziej obecny wobec dzieci.

Podsumowując Godly Play łączy rozwój duchowy z naturalnym sposobem uczenia się dziecka. Daje mu język wiary, ale jednocześnie pozostawia wolność odkrywania; daje strukturę, ale także możliwość wyboru; wprowadza w Biblię i tradycję, ale nie sprowadza ich do informacji do zapamiętania. Dzięki opowieści, zabawie, ciszy, zadziwieniu i refleksji, pracy własnej oraz wspólnocie dziecko może nie tylko dowiadywać się czegoś o Bogu, lecz tworzyć osobiste znaczenie i rozwijać własną relację z Bogiem.