O spiralnym programie Godly Play – te same opowieści, nowe odkrycia
O programie kształcenia w Godly Play możemy pomyśleć jak o spirali… żywej spirali, która porusza się w górę i na zewnątrz przez okres wczesnego i średniego dzieciństwa po wiek nastoletni
Jerome W. Berryman
Zauważyliście, że w Godly Play dzieci co roku spotykają te same opowieści? Czy to nie jest nudne? Czy nie lepiej byłoby za każdym razem proponować im coś nowego? Wręcz przeciwnie! Dlaczego? Odpowiedź kryje się w jednej z najważniejszych zasad Godly Play – spiralnej strukturze programu.
Wyobraźmy sobie spiralę, która rozwija się w górę i na zewnątrz. Każdy jej kolejny krąg pozwala spojrzeć na znane historie z nowej perspektywy. Choć opowieść pozostaje ta sama, dziecko już się zmieniło. Rozwinęło się, zdobyło nowe doświadczenia, zadaje inne pytania i dostrzega to, czego wcześniej nie zauważało.
Jak to wygląda w praktyce?
Jerome Berryman, twórca metody, wyróżnia trzy etapy spiralnego programu Godly Play:
- 3–6 lat – poznajemy i doświadczamy. Dzieci odkrywają opowieści podstawowe, poznają materiały i uczą się uczestniczyć w spotkaniach. Szczególnie ważne są tutaj zmysły, działanie i osobiste doświadczenie.
- 6–9 lat – poszerzamy i pogłębiamy. Dzieci zadają coraz więcej pytań, odkrywają nowe znaczenia i zaczynają dostrzegać związki między opowieściami.
- 9–12 lat – łączymy w całość. Dzieci coraz lepiej rozumieją, jak poznane historie łączą się ze sobą, tworząc spójny język chrześcijańskiej tradycji.
Oczywiście każde dziecko rozwija się we własnym tempie, dlatego podane granice wiekowe są jedynie wskazówką.
Dlaczego trzy spotkania z opowieścią są tak ważne?
Berryman zauważył, że dziecko zwykle potrzebuje trzech spotkań z daną opowieścią, aby mogło swobodnie z niej korzystać i odkrywać jej osobiste znaczenie.
Za pierwszym razem poznaje historię i materiały. Za drugim rozpoznaje to, co już widziało. Czasem słyszymy wtedy: „Ale my już to znamy!”. I bardzo dobrze! To znak, że dziecko ma już punkt wyjścia do głębszych poszukiwań.
Za trzecim razem może jeszcze uważniej słuchać, dostrzegać szczegóły i samodzielnie pracować z opowieścią.
A kiedy wprowadzamy historie poszerzające i pogłębiające? Wtedy, gdy dzieci są na to gotowe – gdy zaczynają pytać o więcej, poszukiwać nowych znaczeń i odkrywać kolejne powiązania.
Co sprawia, że spirala jest żywa?
Berryman wskazuje trzy elementy, które wprawiają ją w ruch: proces twórczy dziecka, rytm spotkania Godly Play oraz cykl roku kościelnego.
Każdego roku przeżywamy Adwent, Boże Narodzenie, Wielkanoc i Zesłanie Ducha Świętego. Znane święta i związane z nimi opowieści nabierają nowych znaczeń w świetle naszych kolejnych doświadczeń. Podczas spotkań Godly Play dzieci słuchają, zastanawiają się, podejmują własną pracę i dokonują osobistych odkryć. Nie chodzi nam przecież o to, aby zapamiętały jak najwięcej historii. Chcemy tutaj, aby stopniowo przyswajały język chrześcijański, który pomoże im rozumieć własne doświadczenia, odkrywać obecność Boga i lepiej poznawać siebie.
Co ciekawe, spirala dotyczy także nas, dorosłych. Im dłużej prowadzimy spotkania Godly Play, tym więcej odkrywamy w opowieściach i tym głębiej rozumiemy samą metodę.
I chyba właśnie to jest w spiralnym programie Godly Play najpiękniejsze: znane historie wciąż mogą prowadzić nas do nowych odkryć – o Bogu, świecie i nas samych.
Opracowano na podstawie: Jerome W. Berryman, „Teaching Godly Play. How to Mentor the Spiritual Development of Children”.
Zalety Godly Play
Zobacz również
Kilka słów o duchowości dziecka
Wprowadzenie do metody Godly Play®
